Wielu dorosłych zgłaszających się po pomoc ma wysoki poziom samokontroli i łatwość racjonalnego opowiadania o swoich problemach. Czasem jednak sama analiza słowna nie wystarcza do pełnego rozpoznania i regulacji emocji: pacjent potrafi drobiazgowo przeanalizować przyczyny cierpienia, a mimo to nadal odczuwa wewnętrzne napięcie. Media plastyczne mogą wówczas poszerzyć sposób pracy i ułatwić bardziej bezpośrednie zauważanie własnych odczuć oraz emocji.

Synergia sztuki i nurtu Gestalt: rysunek jako figura

W ujęciu rozwijanym przez Janie Rhyne oraz w klasycznej szkole Gestalt proces arteterapeutyczny jest traktowany jako żywy eksperyment na granicy kontaktu:

• Wyłonienie figury z tła: plama barwna, ostro zakończona linia czy ulepiony z gliny kształt mogą stać się wizualną reprezentacją stanu wewnętrznego człowieka w paradygmacie „tu i teraz”.

• Dialog z dziełem: w psychoterapii Gestalt unika się interpretowania rysunku według sztywnych kluczy psychoanalitycznych (np. „czerwony kolor zawsze oznacza agresję”). Zamiast tego terapeuta może zachęcić pacjenta do wejścia w dialog z własną pracą: „Gdyby ten czarny kształt w rogu kartki mógł mówić, co by ci powiedział?”.

• Integracja przeciwieństw: praca plastyczna może pomóc zestawić sprzeczne uczucia – np. miłość i wściekłość - które na poziomie słów wydają się nie do pogodzenia.

Jak przebiega sesja arteterapii: trzy fazy pracy

Niezależnie od tego, czy praca odbywa się indywidualnie, czy w kameralnej grupie warsztatowej, sesję arteterapii można uporządkować według poniższego trzyetapowego modelu:

Kiedy arteterapia może być pomocna?

Arteterapia może być wspierającą formą pracy. Jej przydatność i sposób prowadzenia ocenia się indywidualnie, m.in. u:

• osób doświadczających przewlekłego stresu, przeciążenia umysłowego i syndromu wypalenia,

• osób doświadczających objawów lękowych, obniżonego nastroju lub trudności w nazywaniu własnych emocji (aleksytymii),

• osób po trudnych lub traumatycznych doświadczeniach, dla których bezpośrednie opowiadanie o zdarzeniu jest trudne lub przytłaczające,

• dzieci i młodzieży zmagających się z wycofaniem społecznym i trudnościami adaptacyjnymi.

W Healing Minds prowadzimy sesje stacjonarne w jasnej, kameralnej przestrzeni pracowni. Poznaj ofertę w zakładce arteterapia w Healing Minds, sprawdź nasze warsztaty grupowe i kręgi rozwojowe oraz ofertę łączącą pracę z ciałem i dźwiękiem. 

Bibliografia i literatura naukowa

1. Malchiodi, C. A. (red.). (2012). Handbook of Art Therapy (2nd ed.). New York: Guilford Press. Informacja o wydaniu: The Guilford Press.

2. Rhyne, J. (1973). The Gestalt Art Experience: Creative Process and Expressive Therapy. Monterey, CA: Brooks/Cole Publishing Company. Dostęp bibliograficzny: APA PsycNet.

3. Slayton, S. C., D’Archer, J., & Kaplan, F. (2010). Outcome studies on the efficacy of art therapy: A review of findings. Art Therapy: Journal of the American Art Therapy Association, 27(3), 108–118. DOI: 10.1080/07421656.2010.10129660.

4. Rubin, J. A. (red.). (2016). Approaches to Art Therapy: Theory and Technique (3rd ed.). New York: Routledge. DOI: 10.4324/9781315716015.