W sytuacji nagłego, traumatycznego wydarzenia (śmierć bliskiego, wypadek, nagłe porzucenie, diagnoza choroby) człowiek doświadcza załamania dotychczasowych mechanizmów radzenia sobie. W ostrej fazie kryzysu priorytetem jest zazwyczaj zapewnienie bezpieczeństwa, stabilizacja i wsparcie w odzyskaniu podstawowej równowagi. Decyzję o rozpoczęciu dalszej psychoterapii podejmuje się indywidualnie, zależnie od stanu i potrzeb osoby.

Kiedy potrzebujesz natychmiastowej interwencji kryzysowej?

Kryzys psychologiczny jest naturalną reakcją zdrowego człowieka na nienaturalną, skrajnie trudną sytuację życiową. Nie jest on zaburzeniem psychicznym ani oznaką słabości, lecz stanem przejściowej dezorganizacji poznawczej i afektywnej.

Do najczęstszych sytuacji wymagających pilnego wsparcia interwenta należą:

• Nagła śmierć bliskiej osoby, żałoba powikłana lub szok po samobójstwie w otoczeniu;

• Gwałtowne, niespodziewane rozstanie, porzucenie lub ujawnienie zdrady;

• Doświadczenie przemocy fizycznej, psychicznej lub napaści;

• Otrzymanie diagnozy ciężkiej, zagrażającej życiu choroby własnej lub osoby bliskiej;

• Utrata dobytku w wyniku pożaru, wypadku komunikacyjnego lub innego zdarzenia losowego;

• Nagła utrata pracy, bankructwo lub skrajny kryzys egzystencjalny.

Gdy czujesz, że poziom bólu emocjonalnego przekracza Twoje zdolności adaptacyjne, profesjonalna interwencja kryzysowa w Warszawie może zmniejszyć nasilenie cierpienia, wspierać naturalne mechanizmy radzenia sobie i ułatwić uzyskanie dalszej pomocy.

Porównanie celów, czasu trwania i metod pracy

Różnice między obydwoma formami wsparcia obrazuje poniższe zestawienie kryteriów klinicznych:

Po zakończeniu interwencji kryzysowej i ustąpieniu ostrego stanu napięcia pacjent może zdecydować, czy chce kontynuować pracę w formie regularnej psychoterapii, aby przyjrzeć się głębszym uwarunkowaniom swojego życia.

Pierwsze godziny i dni w kryzysie: co możesz zrobić dla siebie?

Jeśli przeżywasz szok po traumatycznym wydarzeniu, Twój mózg znajduje się w stanie ostrego pobudzenia sympatycznego. Zastosuj podstawowe zasady pierwszej pomocy psychologicznej:

1. Zadbaj o fizjologiczne podstawy: wypij szklankę ciepłej wody, zjedz mały posiłek, połóż się w ciepłym i bezpiecznym miejscu.

2. Ogranicz dopływ bodźców: wyłącz media społecznościowe, wycisz telefon i zrezygnuj z podejmowania jakichkolwiek wiążących decyzji finansowych, zawodowych czy prawnych.

3. Nie zostawaj w izolacji: poproś zaufaną osobę o obecność, nawet jeśli nie macie rozmawiać o szczegółach zdarzenia. Sama fizyczna obecność drugiego człowieka wspiera regulację układu nerwowego.

Jeśli poziom lęku nie pozwala Ci funkcjonować, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty. 

Ważne numery pomocowe (skrzynka kryzysowa)

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia psychicznego należy niezwłocznie skorzystać z bezpłatnych, całodobowych linii wsparcia lub zgłosić się do najbliższej izby przyjęć szpitala psychiatrycznego:

• 116 123 — Kryzysowy Telefon Zaufania dla Dorosłych (bezpłatny, codziennie w godzinach 14:00–22:00)

• 116 111 — Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (bezpłatny, całodobowy)

• 22 484 88 01 — Antydepresyjny Telefon Zaufania Fundacji ITAKA

• 112 — Numer alarmowy w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia

Bibliografia i literatura naukowa

1. Slaikeu, K. A. (1990). Crisis Intervention: A Handbook for Practice and Research (2nd ed.). Boston, MA: Allyn and Bacon. Dostęp: APA PsycNet.

2. Badura-Madej, W. (wybór i oprac.). (1999). Wybrane zagadnienia interwencji kryzysowej: poradnik dla pracowników socjalnych. Katowice: Śląsk. ISBN 83-7164-167-2. Opis bibliograficzny: katalog biblioteczny.

3. Herman, J. L. (1992). Trauma and Recovery. New York: BasicBooks. Opis oryginalnego wydania: WorldCat.

4. World Health Organization, War Trauma Foundation, & World Vision International. (2011). Psychological First Aid: Guide for Field Workers. Geneva: World Health Organization. Oficjalna publikacja: WHO.