Wielu partnerów zgłasza się do gabinetu dopiero wtedy, gdy wyczerpią wszystkie znane sobie sposoby radzenia sobie z napięciem. Z badań The Gottman Institute wynika, że przeciętna para zwleka z sięgnięciem po pomoc aż sześć lat od momentu pojawienia się pierwszych symptomów kryzysu. W tym czasie wzajemny żal i zniechęcenie narastają, tworząc mur obronny, który w nurcie Gestalt określa się mianem sztywnych form kontaktu lub całkowitego wycofania ze spotkania.

Ciche dni czy nieustanne kłótnie: jak rozpoznać chroniczny kryzys w relacji?

Kryzys w związku rzadko pojawia się z dnia na dzień. Zazwyczaj jest to powolny proces erozji bliskości, w którym codzienne drobiazgi urastają do rangi nierozwiązywalnych konfliktów. Partnerzy przestają rozmawiać o swoich uczuciach, potrzebach i lękach, a ich dialog ogranicza się do wymiany komunikatów logistycznych wokół domu, pracy i opieki nad dziećmi.

W psychoterapii par wyróżnia się dwa skrajne, lecz równie niebezpieczne wzorce zachowań:

• Eskalacja obwiniania i pętla ataku: każda rozmowa natychmiast przeradza się w licytację krzywd z przeszłości, generalizacje („ty zawsze”, „ty nigdy”) oraz próby udowodnienia drugiej stronie winy.

• Wycofanie emocjonalne i chłód: partnerzy unikają konfrontacji, wybierając milczenie, ucieczkę w nadgodziny w pracy, hobby lub media społecznościowe. Więcej o destrukcyjnym mechanizmie milczenia przeczytasz w naszym artykule o tym, czym jest cisza w relacji - czy oznacza przestrzeń, czy karę

Gdy znika wzajemna ciekawość drugiego człowieka, a pojawia się cynizm, pogarda lub poczucie samotności we dwoje, relacja wchodzi w fazę, w której samodzielne wyjście z impasu staje się niemal niemożliwe bez bezstronnego spojrzenia z zewnątrz.

Jak przebiega terapia par w nurcie Gestalt?

W przeciwieństwie do nurtów czysto doradczych lub behawioralnych, psychoterapeuta Gestalt nie wchodzi w rolę sędziego, adwokata ani arbitra rozstrzygającego, kto w sporze ma rację. Celem spotkań nie jest wyłonienie „winnego”, lecz stworzenie bezpiecznej przestrzeni dialogowej, w której oboje partnerzy mogą zobaczyć, jak wchodzą ze sobą w kontakt w paradygmacie „tu i teraz”.

Podczas sesji terapeuta pomaga parze zauważyć:

1. Sposób komunikowania potrzeb: czy mówisz wprost o swoim smutku i pragnieniu bliskości, czy też maskujesz bezradność złością i atakiem?

2. Reakcje somatyczne: co dzieje się z Twoim ciałem, oddechem i napięciem mięśniowym, gdy partner zabiera głos?

3. Utrwalone introjekcje i schematy: jakie nieuświadomione przekonania na temat ról małżeńskich wynieśliście z domów rodzinnych i jak wpływają one na Wasze obecne oczekiwania?

Praca w gabinecie polega na doświadczeniu autentycznego spotkania. Terapeuta towarzyszy parze w wyjściu z automatycznych reakcji obronnych i pomaga w odbudowaniu porozumienia opartego na wzajemnym szacunku i autonomii każdego z partnerów. Profesjonalna psychoterapia par w Healing Minds w Warszawie prowadzi do odzyskania jasności co do wspólnej przyszłości.

Kiedy terapia par ma największe szanse powodzenia, a kiedy jest przeciwwskazana?

Nie każda relacja może lub powinna zostać utrzymana za wszelką cenę. Czasami najbardziej dojrzałym i zdrowym rezultatem procesu terapeutycznego jest decyzja o rozstaniu z szacunkiem, szczególnie gdy w grę wchodzi dobro wspólnych dzieci. Poniższe zestawienie systematyzuje kryteria kwalifikacji do pracy z parą:

W sytuacjach, w których jeden z partnerów kategorycznie odmawia udziału w spotkaniach, wartościowym rozwiązaniem jest indywidualna praca terapeutyczna. Pozwala ona zrozumieć własne granice, schematy wchodzenia w bliskość oraz podjąć autonomiczne decyzje życiowe.

Pierwszy krok: jak przygotować się do pierwszej konsultacji?

Na pierwsze spotkanie diagnostyczne partnerzy przychodzą wspólnie. Trwa ono zazwyczaj od 50 do 80 minut i służy wzajemnemu poznaniu, nazwaniu trudności oraz sformułowaniu kontraktu terapeutycznego. Nie musicie przygotowywać gotowych przemówień ani spisywać listy przewinień drugiej strony. Najważniejsza jest szczerość oraz gotowość do wysłuchania perspektywy partnera.

Jeśli czujecie, że Wasza relacja znalazła się na zakręcie, a dotychczasowe rozmowy kończą się impasem, warto skonsultować się ze specjalistą. W naszym ośrodku w Warszawie Wawer sesje prowadzi certyfikowany zespół psychoterapeutów, m.in. Aleksandra Grzesiuk. Aby dowiedzieć się więcej o terminach i zasadach współpracy, odwiedź naszą stronę i skontaktuj się z gabinetem Healing Minds.

Bibliografia i literatura naukowa

1. Gottman, J. M., Silver, N. (2015). The Seven Principles for Making Marriage Work: A Practical Guide from the Country's Foremost Relationship Expert. New York: Harmony Books. Dostęp naukowy: The Gottman Institute.

2. Johnson, S. M. (2008). Hold Me Tight: Seven Conversations for a Lifetime of Love. New York: Little, Brown and Company. Opis podejścia relacyjnego: International Centre for Excellence in Emotionally Focused Therapy (ICEEFT).

3. Zinker, J. C. (1994). In Search of Good Form: Gestalt Therapy with Couples and Families. San Francisco: Jossey-Bass Publishers. Dostęp bibliograficzny: APA PsycNet.

4. Mullen, P. F. (1997). Confluence, Differentiation, Integration: Toward a Gestalt Theory of Couple Development. Gestalt Review, 1(4), 331–352. Archiwum numeru: Gestalt Review.